İşe İade Davası: Şartlar, Süreler ve Arabuluculuk

İş sözleşmesi geçerli bir neden gösterilmeden feshedilen işçi, belirli koşullar altında işine geri dönmeyi isteyebilir. İşe iade yolu, kısa sürelere bağlı olduğu için feshin hemen ardından değerlendirilmelidir.

İşe iade isteyebilmek için aranan koşullar

İş güvencesinden yararlanmak için aşağıdaki koşulların birlikte bulunması gerekir:

• İşyerinde en az otuz işçi çalışıyor olmalıdır; aynı işverenin aynı işkolundaki bütün işyerleri birlikte sayılır.
• İşçinin en az altı aylık kıdemi bulunmalıdır.
• İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır.
• İşçi, işletmenin bütününü yöneten işveren vekili konumunda olmamalıdır.

Geçerli neden nedir?

İşveren, feshi işçinin yeterliliğinden ya da davranışlarından veya işletmenin, işyerinin ya da işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir nedene dayandırmak zorundadır. Fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve neden açık biçimde gösterilmelidir. Yeterlilik ya da davranışa dayanan fesihlerde, işçinin savunması alınmadan sözleşme sona erdirilemez.

Feshin geçerli bir nedene dayandığını ispat yükü işverendedir.

Süreler: bir ay ve iki hafta

İşçi, fesih bildiriminin kendisine ulaşmasından itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Bu süreler hak düşürücüdür; kaçırıldığında işe iade talebi dinlenmez.

Dava kazanılırsa ne olur?

1. İşçi, kararın kesinleşmesinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurur.
2. İşveren, başvurudan itibaren bir ay içinde işçiyi işe başlatmak zorundadır.
3. İşe başlatmazsa, en az dört en çok sekiz aylık ücret tutarında tazminat öder.
4. Her iki durumda da işçiye, boşta geçen süre için en çok dört aylık ücret ve diğer hakları ödenir.

Sık yapılan hatalar

• Fesih yazısını ya da ibranameyi okumadan imzalamak.
• Bir aylık süreyi, kıdem tazminatının ödenmesini bekleyerek geçirmek.
• Kararın kesinleşmesinden sonra işverene süresinde başvurmamak; bu durumda fesih geçerli sayılır.

İşe iadeyle birlikte kıdem, ihbar ve fazla mesai gibi alacakların da değerlendirilmesi gerekir. Ayrıntılı bilgi için İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.