Bir atama, bir disiplin cezası, bir ruhsat reddi ya da bir ihale kararı… İdarenin işlemleri hukuka aykırıysa yargı yoluyla iptal ettirilebilir; ancak dava açma süreleri kısadır ve kaçırıldığında işlem kesinleşir.
Bakanlıkların, kurumların ve Danıştay’ın Ankara’da bulunması, idari uyuşmazlıkların önemli bir bölümünün burada görülmesi sonucunu doğurur. Büromuz, başvuru aşamasından kanun yollarına kadar idari yargı sürecini yürütür.
Hangi konularda çalışıyoruz?
İptal davaları
Yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka aykırı idari işlemlerin iptali ve yürütmesinin durdurulması istenir.
Tam yargı davaları
İdarenin işlem ve eylemlerinden doğan maddi ve manevi zararların tazmini için önce idareye başvurulur, ardından dava açılır.
Kamu görevlileri
Atama, nakil, görevde yükselme, disiplin cezaları, görevden uzaklaştırma, güvenlik soruşturması ve mülakat sonuçlarına ilişkin işlemler dava konusu edilir.
Kamu ihaleleri
İhale sürecinde şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, ihale kararlarının iptali ve ihalelere katılmaktan yasaklama işlemleri takip edilir.
İmar ve ruhsat
İmar planı değişiklikleri, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni, yıkım kararları ve imar para cezalarına karşı dava açılır.
Kamulaştırma
Kamulaştırma işleminin iptali, bedel tespiti ve kamulaştırmasız el atmadan doğan tazminat talepleri yürütülür.
İdari para cezaları
Kurum ve kurulların verdiği idari para cezalarında, cezanın dayanağına göre sulh ceza hâkimliğine ya da idare mahkemesine başvurulur.
Yürütmenin durdurulması ne zaman istenir?
İptal davası açılması, işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Dava sonuçlanıncaya kadar işlemin etkilerinin askıya alınması için ayrıca yürütmenin durdurulması istenir. Mahkeme bu kararı iki koşul birlikte gerçekleştiğinde verir:
- İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç ya da imkânsız zararların doğacak olması,
- İşlemin açıkça hukuka aykırı olması.
Bu talep kural olarak idarenin savunması alındıktan sonra karara bağlanır. Atama, yıkım ve ihale gibi geri dönüşü zor işlemlerde, dava dilekçesinde bu talebin gerekçeleriyle birlikte yer alması önemlidir.
Süreç nasıl ilerler?
İşlemin ve sürenin tespiti
Tebliğ tarihi, işlemin türü ve uygulanacak dava açma süresi belirlenir; dosya ve belgeler idareden istenir.
İlk işİdareye başvuru
Gerekli hâllerde üst makama ya da işlemi yapan idareye başvurulur; tam yargı davalarında bu başvuru zorunludur.
Dava öncesiDava ve yürütmenin durdurulması
Görevli ve yetkili mahkemede dava açılır; koşulları varsa yürütmenin durdurulması istenir.
İdare mahkemesiKarar ve uygulanması
İstinaf ve temyiz yolları izlenir; idarenin mahkeme kararını süresinde uygulaması takip edilir.
Sonuç
Bilinmesi gereken süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İdare mahkemesinde ve Danıştay’da dava açma | 60 gün | Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren (İYUK m. 7) |
| İdareye başvuruda yanıt bekleme süresi | 30 gün | Yanıt verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m. 10–11) |
| Tam yargı davasından önce idareye başvuru | 1 yıl | Eylemin öğrenilmesinden itibaren; her hâlde 5 yıl (İYUK m. 13) |
| İhale ve ivedi yargılamaya tabi işlemlerde dava | 30 gün | İYUK m. 20/A |
| Merkezî sınavlara ilişkin dava | 10 gün | Sonucun ilanından itibaren (İYUK m. 20/B) |
| Devlet memuru disiplin cezasına itiraz | 7 gün | Kararın tebliğinden itibaren (657 s. K. m. 135) |
| İstinaf başvurusu | 30 gün | Kararın tebliğinden itibaren (İYUK m. 45) |
Süreler genel kuralı gösterir; başlangıç tarihi ve istisnalar her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
Görüşmeye gelirken yanınızda bulunsun
Aşağıdaki belgelerin tamamı elinizde olmayabilir; bulabildiklerinizi getirmeniz ilk değerlendirmeyi hızlandırır.
- İşlem ya da karar yazısı ve tebliğ belgesi
- İdareye yaptığınız başvurular ve aldığınız yanıtlar
- Atama kararı, disiplin soruşturması evrakı, özlük bilgileri
- İhale dokümanı, teklif ve kesinleşen ihale kararı
- Tapu kaydı, imar durumu, ruhsat belgeleri
- Uğranılan zararı gösteren belgeler
Sık sorulanlar
Dava açma süresini kaçırdım. Yapılabilecek bir şey var mı?
Kural olarak süresinde dava edilmeyen işlem kesinleşir. Ancak her durumda süre geçmiş sayılmaz: tebligat usulüne uygun yapılmamışsa ya da işlem size hiç bildirilmemişse süre farklı hesaplanabilir. Tebliğ evrakını getirmeniz, bu değerlendirmenin yapılabilmesi için gereklidir.
İdareye başvurmadan doğrudan dava açabilir miyim?
İptal davalarında kural olarak evet; işlemin tebliğinden itibaren süresi içinde doğrudan dava açılabilir. İdari bir eylemden doğan zararın tazmini isteniyorsa önce idareye başvurmak zorunludur. Bazı özel kanunlar ise dava öncesinde itiraz yolunun tüketilmesini şart koşar.
İdari para cezasına nereye itiraz edilir?
Cezanın dayandığı kanuna göre değişir. Kabahatler Kanunu kapsamındaki cezalarda, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Özel kanununda idari yargı yolu gösterilen cezalarda ise idare mahkemesinde dava açılır. Karar yazısında gösterilen başvuru yolu ve süre mutlaka kontrol edilmelidir.
Mahkeme işlemi iptal ederse idare ne yapmak zorunda?
İdare, mahkeme kararının gereğini gecikmeksizin ve her hâlde tebliğden itibaren otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır. Kararın uygulanmaması hâlinde idare aleyhine tazminat davası açılabilir.
Disiplin soruşturmasında savunma vermek zorunda mıyım?
Savunma bir haktır; savunması alınmadan disiplin cezası verilemez ve savunma için en az yedi gün süre tanınır. Süresinde savunma yapılmazsa bu haktan vazgeçilmiş sayılır. Savunmanın, isnat edilen fiil ve dosyadaki deliller incelenerek hazırlanması sonucu doğrudan etkiler.
Bu sayfa genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; her olayın koşulları farklıdır. Süreler ve parasal sınırlar değişebileceğinden işlem yapmadan önce güncel durumu bir avukatla değerlendirin.
İlgili yazılar
İdare Hukuku
İdari İşleme Karşı İptal Davasında Süre Nasıl Hesaplanır?
İdare mahkemesinde dava açma süresi ne zaman başlar, idareye başvurmak süreyi nasıl etkiler, hangi işlemlerde süre daha kısadır?
2 dk okuma
İş Hukuku
İşe İade Davası: Şartlar, Süreler ve Arabuluculuk
İşe iade isteyebilmek için hangi koşullar aranır, arabulucuya ne zaman başvurulur, dava kazanıldığında işçi neye hak kazanır?
2 dk okuma
İcra ve İflas Hukuku
Ödeme Emrine İtiraz Nasıl Yapılır?
İcra dairesinden gelen ödeme emrine kaç gün içinde, nereye ve nasıl itiraz edilir; itiraz edilmezse ne olur?
2 dk okuma